درمان اضطراب
اضطراب، احساسی آشنا برای بسیاری از افراد است و به عنوان واکنشی طبیعی در مقابل موقعیتهای چالشبرانگیز یا تهدیدهای زندگی روزمره بروز میکند. به رغم اینکه تجربه اضطراب تا حدی طبیعی است و میتواند ما را برای مقابله با خطرات و چالشها آماده کند، اما زمانی که شدت آن افزایش یابد یا مداوم شود، تبدیل به مشکلی جدی و مزمن میشود که نیاز به درمان دارد.
✨برای دریافت مشاوره و درمانهای تخصصی، به صفحه خدمات روانشناسی ما مراجعه کنید.
اضطراب چیست؟
حالتی است از نگرانی، ترس یا استرس که اغلب به صورت واکنش به موقعیتهای خاص یا حتی بدون دلیل مشخصی بروز میکند. این احساس میتواند هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی تأثیرات منفی بر فرد بگذارد. ضربان قلب تند، تعریق بیش از حد، لرزش دستها و مشکلات خواب از جمله نشانههای جسمی اضطراب هستند. در حالی که احساس بیقراری، ناامنی و نگرانی در مورد آینده، نشانههای روانی این وضعیت به شمار میآیند.
علل اضطراب از منظر روانکاوی
از دیدگاه روانکاوی، اضطراب ریشه در تعارضهای درونی دارد که فرد قادر به حل آنها نیست. فروید، بنیانگذار روانکاوی، آن را به عنوان واکنشی به فشارهای ناخودآگاه از سوی تمایلات و خواستههای سرکوبشده میدانست. این خواستههای سرکوبشده در دوران کودکی شکل میگیرند و در بزرگسالی به صورت اضطراب بروز میکنند. به بیان دیگر، میتواند نتیجهی عدم تطابق بین نیازهای درونی فرد و واقعیتهای بیرونی باشد.
علاوه بر این، ممکن است به دلیل تجربههای ناخوشایند دوران کودکی که به درستی پردازش نشدهاند، به وجود آید. در این زمینه، تعارضهای حلنشده با والدین یا دیگر افراد مهم در زندگی فرد، از جمله دلایل اصلی اضطراب به شمار میروند. روانکاوی معتقد است که برای کاهش آن، باید به ریشههای آن در ناخودآگاه دست یافت و تعارضهای درونی را حل کرد.
✨ به ریشههای اضطراب خود نگاهی عمیقتر بیندازید!
📱 ما را در اینستاگرام دنبال کنید تا با محتوای ارزشمند و تخصصی روانشناسی آشنا شوید و راهکارهای کاربردی برای مدیریت اضطراب را یاد بگیرید.
چرا اضطراب مهم است؟
اضطراب، اگرچه در مقاطع کوتاهمدت میتواند مفید باشد و برای بقا و مقابله با چالشهای زندگی ضروری است، اما در صورت طولانیمدت و شدید شدن، میتواند بهطور جدی کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. اضطراب مزمن میتواند باعث کاهش کارایی، اختلال در روابط اجتماعی و خانوادگی، و حتی مشکلات جسمی مانند فشار خون بالا یا بیماریهای قلبی شود. به همین دلیل، توجه به آن و یافتن راههای مناسب برای کاهش آن از اهمیت بالایی برخوردار است.

راهکارهای کاهش اضطراب
راههای متعددی برای کاهش اضطراب وجود دارد که میتوان آنها را به دو دستهی دارویی و غیردارویی تقسیم کرد. در ادامه به برخی از این روشها اشاره میشود:
رواندرمانی
رواندرمانی، به ویژه رواندرمانی تحلیلی یا شناختی-رفتاری (CBT)، یکی از مؤثرترین روشهای کاهش اضطراب است. در این فرآیند، فرد به کمک یک رواندرمانگر به بررسی و تحلیل افکار و احساسات خود میپردازد و به تدریج یاد میگیرد که چگونه با موقعیتهای استرسزا مواجه شود. درمان شناختی-رفتاری به فرد کمک میکند تا الگوهای فکری خود را تغییر دهد و به جای نگرانیهای بیپایه، به واقعیتهای موجود بپردازد.
مدیتیشن و تمرینات تنفسی
مدیتیشن و تمرینات تنفسی از جمله روشهای مؤثر کاهنده اضطراب هستند. این روشها با تمرکز بر تنفس و آرامسازی بدن، به فرد کمک میکنند تا از افکار منفی فاصله بگیرد و آرامش بیشتری را تجربه کند. انجام روزانهی این تمرینات میتواند تأثیرات مثبتی در کاهش آن داشته باشد.
✨ آرامش ذهنی را در دستان خود بگیرید!
📢 به کانال تلگرام ما بپیوندید و از محتواهای کاربردی روانشناسی، تمرینات مدیتیشن و راهکارهای حرفهای برای مدیریت اضطراب بهرهمند شوید.
فعالیتهای جسمی و ورزشی
ورزش و فعالیتهای جسمی، به ویژه ورزشهای هوازی مانند دویدن یا پیادهروی، میتوانند به کاهش اضطراب کمک کنند. ورزش با افزایش تولید اندورفین، هورمونهای شادیآور، باعث بهبود حال روحی فرد میشود. همچنین، فعالیت بدنی منظم میتواند به بهبود خواب و کاهش تنشهای روزمره کمک کند.
مصرف دارو
در مواردی که اضطراب شدید و مزمن باشد، پزشکان ممکن است داروهای ضداضطراب یا ضدافسردگی را تجویز کنند. این داروها میتوانند به کاهش علائم آن کمک کنند، اما باید تحت نظارت پزشک مصرف شوند. مصرف خودسرانهی داروهای کاهنده آن به هیچ عنوان توصیه نمیشود، چرا که ممکن است عوارض جانبی جدی به همراه داشته باشد.
تغییر سبک زندگی
تغییر در سبک زندگی نیز میتواند به کاهش اضطراب کمک کند. مصرف غذاهای سالم، خواب کافی و منظم، و کاهش مصرف کافئین و الکل، همگی از عواملی هستند که میتوانند بر کاهش آن تأثیر مثبت داشته باشند. همچنین، ایجاد تعادل بین کار و زندگی شخصی و اختصاص زمان به فعالیتهای مورد علاقه، از جمله راههای کاهنده آن محسوب میشوند.
نقش حمایت اجتماعی در کاهش اضطراب
حمایت اجتماعی از سوی خانواده، دوستان و حتی گروههای حمایتی، میتواند نقش مهمی در کاهش اضطراب ایفا کند. صحبت کردن با دیگران و به اشتراک گذاشتن احساسات و نگرانیها، به فرد کمک میکند تا از بار احساسی خود بکاهد. حمایت اجتماعی میتواند به فرد اعتماد به نفس بیشتری بدهد و او را در مواجهه با چالشهای زندگی یاری کند.
جمعبندی
اضطراب، اگرچه بخشی از واکنش طبیعی انسان به فشارها و چالشهای زندگی است، اما میتواند در صورت شدید شدن به مشکلی جدی تبدیل شود. شناخت علل آن، به ویژه از منظر روانکاوی، و استفاده از روشهای مؤثر برای کاهش آن مانند رواندرمانی، تمرینات تنفسی، ورزش و تغییر سبک زندگی، میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند. همچنین، حمایت اجتماعی و مصرف داروهای مناسب تحت نظر پزشک، از دیگر راهکارهای کاهنده اضطراب هستند. توجه به اضطراب و درمان آن، نه تنها به حفظ سلامت روانی فرد کمک میکند، بلکه میتواند از بروز مشکلات جسمی ناشی از آن نیز جلوگیری کند.
🌐برای مطالعه بیشتر درباره تأثیر اضطراب بر زندگی روزمره و روشهای مدیریت آن، به بخش بلاگ ما سر بزنید.
🔗 قدم اول به سوی آرامش و تعادل را همین حالا بردارید!
منبع
Craske, Michelle G., et al. “What is an anxiety disorder?.” Focus 9.3 (2011): 369-388.