تروما چیست ؟
تروما بر مبنای دیدگاه روانکاوانه، به مفهوم از دست دادن است. این از دست دادن گاهی واقعی است، مانند از دست دادن یک شخص و گاهی نمادین، مانند از دست دادن امید، کشور یا هویت. در زندگی همه ما حوادثی رخ داده که آسیبزا تلقی میشوند، اما واکنش ما در برابر آن رویدادها یکسان نبوده است. تروما زمانی رخ میدهد که در مواجهه با حادثهای ترسناک یا ناراحت کننده قرار گرفتهاید، حادثهای که کنار آمدن با آن ساده نیست و یا خارج از کنترل شما قرار دارد.
تروما از منظر روان تحلیلی چیست و چرا مهم است
در سال 1920 فروید کلمه تروما را که ریشه یونانی دارد و به معنی سوراخ کردن پوست است برای اختلالات حوادث آسیبزا استفاده کرد. او از این کلمه استفاده کرد تا نشان دهد که سپر محافظ ذهن میتواند بشکند و ذهن را سوراخ یا زخمی کند. از منظر روانتحلیلی تروما نتیجه یک فرایند دو مرحلهای است:
مرحله اول، بههم ریختگی روانی پس از رویداد آسیبزا است. فردی که آسیب دیده مدام به دنبال توضیح و چرایی موضوع است. چرا این اتفاق افتاد؟ چرا این اتفاق برای من افتاد؟ هدف از رخ دادن این اتفاق چه بوده و… . بنابراین فرد پیوسته احساس گناه، آزار و ناراحتی میکند.
در مرحله دوم، فرد آسیب دیده از تجسم مکرر رویداد به نقطهای میرسد که دنبال نادیده گرفتن یا تجدیدنظر در نیتهایی است که باعث ایجاد آسیب روانی شده است، بدون اینکه آن آسیب را فراموش کند.
مرحله اول تروما باعث روان پریشی و آشفتگی ذهنی میشود و در بزرگسالان بیش از کودکان رخ میدهد. مرحله دوم باعث تثبیت آسیب میشود و اختلالات هراس و اضطراب را به همراه میآورد.
👥اگر شما یا کسی که میشناسید تجربه تروما را داشته است، مشاوران ما آمادهاند تا در مسیر بهبود همراه شما باشند
چرا باید تروما رو درمان کنیم؟
فردی که تروما را تجربه کرده است، بسیار آسیبپذیر و غیرقابل انعطاف است. بنابراین طبیعی است که علاوه بر اینکه سلامت روان خود را از دست میدهد برای انجام امور معمول روزمره نیز تمرکز نخواهد داشت و تعامل او با دیگران دچار اختلال خواهد شد. نجات از تروما به معنای نجات از بسیاری از بیماریهای روانی است. تنها افرادی که دچار تروما بودهاند به خوبی درک میکنند که رسیدگی و پردازش به این آسیب و رهایی از آن تا چه اندازه به انسان حس پرواز میدهد. قدرت واقعی شما در زندگی از منظر روحی، جسمی، عاطفی و ذهنی پس از نجات از تروما آشکار خواهد شد.
📚تروما میتواند تأثیر عمیقی بر روان داشته باشد و روشهای درمانی خاص خود را دارد.
نشانههای تروما
واکنش به تروما در ابتدا به شکل خستگی مفرط، گیجی، غم، اضطراب، بیقراری، بیحسی، برانگیختگی فیزیکی و احساسات کمرنگ بروز میکند. افرادی که دچار ضربه روحی میشوند، مدام با افکار مزاحم در نبرد هستند، کابوس میبینند، رویدادهای استرسزا و ناراحت کننده در ذهنشان فلاش بک میشود و کسلی غیر قابل توضیح دارند.
خشم و ترس، دو واکنش رایجی است که این افراد نسبت به موقعیتهای جدید و افراد جدید تجربه میکنند. واکنشهایی که تمام جلوههای زندگی خانوادگی و اجتماعی را تحت تاثیر قرار میدهد. تحقیقات نشان داده که آن میتواند اثرات ماندگاری بر ساختار مغز، عملکرد هورمونی و پاسخهای عاطفی فرد آسیب دیده نیز داشته باشد.
💡 آیا علائم تروما زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده است؟
با کمک گرفتن از مشاوران متخصص، قدمی به سوی آرامش و بازسازی روحی بردارید.
تاریخچه تروما در روانکاوی
تاریخچه تروما و مطالعه آن در روانشناسی سابقهای طولانی دارد. در سال ۱۹۶۰ رویدادهای تروماتیک اجتماعی مانند جنگ، بلایای طبیعی، یا حوادث خشونتآمیز معمولاً به عنوان عوامل ایجادکننده تروما شناخته میشدند. با پیشرفت روانشناسی، درک محققان از تروما نیز تکامل یافت و اکنون میدانیم که رویدادهای زندگی شخصی مانند سوءاستفاده عاطفی یا جنسی، سانحه یا مرگ یک عزیز نیز میتوانند تروماتیک باشند. در نیمه دوم قرن بیستم، روانشناسان شروع به درک اهمیت پردازش تجربیات تروماتیک کردند.

تروما در دوران کودکی
در زمان کودکی تروما تاثیرات عمیق و ماندگاری بر سلامت روانی و عاطفی فرد در بزرگسالی میگذارد. ترومای زمان کودکی میتواند به علت تجاوز جنسی، سرکوب عاطفی، خشونت خانگی یا تجربه یک رویداد دراماتیک مانند تصادف یا مرگ والدین رخ دهد. این تجارب باعث ایجاد اختلال ترس پس از سانحه میشوند و شخصیتی ضعیف و بیثبات ایجاد میکنند.
🧠 راهکارهای عملی برای مدیریت تروما و بهبود سلامت روان؟
به کانال تلگرام ما بپیوندید و دسترسی به مقالات کامل، فایلهای آموزشی و مشاوره روانشناسی داشته باشید.
کودکان آسیب دیده، واکنشهای مختلفی بروز میدهند. برخی دچار مشکلات رفتاری، مشکلات در مدرسه یا اختلالات خواب میشوند. برخی دیگر مدام دچار احساسات غم، خشم یا ترس هستند. درمان به موقع ترومای دوران کودکی مانع از ایجاد مشکلات بعدی خواهد شد.
تروما و رواندرمانی تحلیلی
فرد آسیب دیده با هجوم افکار منفی و ضعف در برابر این حمله مواجه است. فروید میگوید هر هیجانی که سپر محافظ ذهنی را بشکند، آسیبزاست. از طرفی او معتقد است باید بین آسیب روانی مخرب و آسیب عاطفی فرق قائل شد. یک ضربه مخرب، قادر به شکستن سپر محافظ نیست، بلکه اصل لذت ناخوشایند را زیر پا میگذارد و باعث ناراحتی ذهنی آسیب زا میشود. فروید معتقد است ذهن حول اصل لذت سازماندهی شده که به این معنی است که رویاها انواع برآورده شدن آرزوها هستند.
برای درمان تروما یک روان درمانگر با ایجاد بستری امن و آرام، کمک میکند تا فرد افکار، ترسها و غصههایش را بیان کند. تکنیکهایی مانند بازگویی خاطرات و تحلیل و تفسیر، باعث میشود تا فرد آسیب دیده بتواند معنای عمیقتر تروما را درک کند و با آن کنار بیاید. هدف نهایی رواندرمانی تحلیلی، کمک به فرد برای دستیابی به قدرت ذهنی و بازسازی زندگی است.
👥 منتظرتان هستیم تا نظرات و تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید!
منبع:
1.Schrader, Christian, and Abigail Ross. “A review of PTSD and current treatment strategies.” Missouri medicine 118.6 (2021): 546.